Câu chuyện về Hội phụ nữ phường Hà Trung

Trong bối cảnh UBND tỉnh Quảng Ninh nâng cao công tác quản lý và bảo vệ môi trường, tháng 08 năm 2018, Trung tâm hỗ trợ phát triển xanh (GreenHub) xây dựng dự án PAN (Plastic Action Network) - Mạng lưới hành động giảm thiểu - tái sử dụng - tái chế rác thải nhựa nhằm hỗ trợ đề án “Nâng cao nhận thức về quản lý chất thải rắn trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh”. Một trong những mục tiêu của dự án là hình thành lối sống thân thiện với môi trường dựa trên bằng chứng khoa học, lợi ích xã hội, và tính bền vững tại thành phố Hạ Long, và Vịnh Hạ Long, hướng tới nhân rộng áp dụng ở cấp quốc gia.

Trong quá trình xây dựng hoạt động, dự án PAN xác định Hội phụ nữ là đối tượng mục tiêu tác động quan trọng tại địa phương, với mục tiêu giúp nhóm phụ nữ có thêm thu nhập thông qua việc thu gom chai nhựa và phế liệu, và tạo ra các sản phẩm tái chế chất lượng cao có thể bán ra thị trường. Sau quá trình tiếp xúc ban đầu, dự án nhận được sự hưởng ứng tích cực của Hội phụ nữ 5 phường trên địa bàn TP. Hạ Long. Trong đó, không thể không kể đến phường Hà Trung với những nỗ lực tuyệt vời đồng hành cùng dự án trong suốt thời gian qua.

“Chúng tôi tham gia không chỉ để thực hiện dự án 3 năm, chúng tôi đang thực hiện một dự án cả đời. Bảo vệ môi trường là trách nhiệm cả đời của mỗi công dân” - Đó là lời chia sẻ đầy tự tin và quyết tâm của hội phụ nữ thành phố Hạ Long khi nói về các hoạt động giảm thiểu, tái chế, biến rác thành tiền trong khuôn khổ Dự án Plastic Action Network đang được triển khai trên địa bàn.

Trên thưc tế, địa bàn phường Hà Trung (TP. Hạ Long) là một khu vực có rất nhiều các công trình xây dựng đang hoạt động nên người dân sinh sống tại khu vực này chịu ảnh hưởng nặng nề bởi ô nhiễm môi trường cát bụi và hiện tượng ngập lụt. Vì vậy, được sống ở một môi trường xanh-sạch-đẹp luôn là nỗi trăn trở của những người phụ nữ phường Hà Trung. Đặc biệt, sau khi con đường 336 được thành phố nâng cấp, giúp thay đổi diện mạo khu dân cư. Tuy nhiên, ý thức của người dân đại phương vẫn còn hạn chế, rác thải sinh hoạt từ khu dân cư vẫn đổ bừa bãi ra đường, đặc biệt là việc vứt rác xuống lòng mương cống rãnh làm ách tắc dòng chảy, gây úng ngập và việc vứt rác, xử lý rác thải không đúng cách, nhất là rác thải nhựa, không chỉ gây mất mỹ quan đô thị mà còn ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của chính người dân.

Đứng trước thực trạng đó, trong năm 1 của Dự án PAN được triển khai, ngày 29 - 30 tháng 12 năm 2018, GreenHub phối hợp với Hội Liên hiệp phụ nữ Thành phố Hạ long tổ chức tập huấn về “Nâng cao năng lực cho Hội Phụ nữ Thành phố Hạ Long trong công tác xây dựng kế hoạch chiến lược giảm thiểu rác thải sinh hoạt và đồ nhựa dùng một lần”, giúp các chị em hội phụ nữ trau dồi kiến thức, kỹ thuật để thực thi những sáng kiến liên quan đến 3Rs (giảm thiểu-tái sử dụng-tái chế). Sau đó, Liên hiệp Hội phụ nữ phường Hà Trung đã xây dựng Dự án thu gom phế liệu, phân loại nhựa làm chai gạch sinh thái Ecobrick - trở thành một trong những phường đi đầu ở Việt Nam có Hội phụ nữ tiên phong trong công tác phòng chống, chủ động và tích cực cải thiện tình trạng ô nhiễm rác thải nhựa.


Hành trình bắt đầu từ những công việc nhỏ nhưng ý nghĩa thì vô cùng to lớn!

Từ những lần thu gom nhỏ lẻ, tận dụng từng chai nhựa thải bỏ trong mỗi hộ gia đình, mỗi tháng hội phụ nữ thu gom và bán được hơn 200kg rác thải nhựa. Số tiền tuy không nhiều, nhưng cũng là nguồn động viên, giúp đỡ cho những chị em phụ nữ khó khăn trong phường. Sau đó, các chị em phụ nữ đã được cán bộ GreenHub tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật tái sử dụng chai nhựa và túi nilon để làm gạch sinh thái, nhằm tận dụng nguồn tài nguyên tại chỗ để xây dựng những công trình công cộng tại địa phương – những công trình mang tính bền vững.

Tuy nhiên, quá trình thực hiện thực sự là một cuộc cách mạng của sự thay đổi.

Có những người sẵn sàng chi trả 10.000 đồng mỗi tháng cho nhân viên môi trường thay vì việc phải tự tay thu gom, phân loại và tái chế rác thải, bởi họ cho rằng đó là việc làm tốn thời gian và công sức. Nhưng sự nỗ lực trong đổi mới tư duy, lối sống của chị em vẫn không vì khó khăn mà chùn bước, hội phụ nữ vẫn bền bỉ thuyết phục sự tham gia của đông đảo người dân trong cộng đồng.

Hội phụ nữ phường Hà Trung quyết tâm triển khai tại một chi hội mẫu. Hàng tuần, lãnh đạo Hội phụ nữ phường trực tiếp đến từng hộ gia đình vận động, thu gom từng vỏ lon beer, từng bìa giấy, chai nhựa nhỏ,... Trong 3 tháng đầu, với những bước đi đầy vất vả của 7/7 tổ phụ nữ chi hội khu 2 làm thí điểm, 30 hộ gia đình tham gia vào hoạt động vừa thu gom, vừa vận động. Kết quả là buổi bán phế liệu đầu tiên diễn ra sôi nổi tại cổng nhà văn hóa khu phố 2, ngay sát trục đường chính 336 đã thu hút 30 hội viên phụ nữ tham gia, thu hút hàng trăm người qua lại với ánh mắt tò mò về công việc của hội phụ nữ đang làm, nhận được sự ủng hộ của 5 người đi đường với số tiền 500.000 đồng ủng hộ cho Quỹ Phụ nữ nghèo. Sự nỗ lực nhỏ mỗi ngày đã tạo ra sự lan tỏa lớn đến những người xung quanh.

“Tôi không làm công việc âm thầm, tôi cũng không coi việc thu gom & phân loại rác thải là một công việc đáng ngại. Vậy nên, chúng tôi tổ chức thu gom và phân loại trực tiếp ở khu vực công cộng để nhiều người được biết đến, ban đầu họ tò mò, sau đó thấy ý nghĩa, họ tham gia và đóng góp rác tái chế vào chương trình để cùng lan tỏa nhiều hành động tích cực đến cộng đồng.” - Lời chia sẻ của chủ tịch Hội phụ nữ phường Hà Trung như một tuyên ngôn về những việc làm đáng tự hào, bền bĩ mà họ đang thực hiện mỗi ngày.


Những nỗ lực không chỉ dừng lại ở đó!
Mô hình nhân rộng ra 4 chi hội còn lại trong phường Hà Trung. Hoạt động tiêu biểu phải kể đến là chi hội 1 đã ngay lập tức tổ chức họp triển khai mô hình trên 10/10 tổ phụ nữ. Mỗi hộ gia đình được các chị phát 01 bao tải để đựng phế liệu. Mỗi tháng các chị phụ nữ dành từ 1 đến 2 buổi để bán phế liệu đã thu gom được. Trong quá trình phân loại, các chị phân loại riêng vỏ chai nhựa, vỏ hộp nhựa loại to để trồng hoa trang trí tại các khu vực công cộng trên địa bàn phường, tận dung tối đa nguồn tài nguyên từ rác thải. Bên cạnh đó, các chị tuyên truyền đến tật cả các thành viên trong tổ phụ nữ thu gom túi nilon để làm thủ công chai gạch sinh thái. Mỗi ngày có 20 đến 30 chị em phụ nữ tham gia làm chai gạch sinh thái vào lịch cố định - 3 buổi tối tập trung hàng tuần vào thứ 2,3,4. Trung bình mỗi tuần các chị làm được 15 chai gạch sinh thái. Từ đầu năm 2019 đến nay các chị làm được 450 chai gạch sinh thái, góp phần xây dựng những công trình công cộng tại địa phương.

Xác định được lượng rác thải lớn xuất phát từ hộ kinh doanh, Hội phụ nữ cũng đến từng hộ, thuyết phục sự tham gia của các hộ này, đồng thời huy động sự hỗ trợ là xe chở rác của Thành ủy để mô hình được hiệu quả.

Các chị không chỉ chủ động, tích cực thu gom rác ở nhà, ở chợ, mà còn trên từng con đường, từng ngõ phố, thu hút cả người già và các em nhỏ tham gia, có các bác phụ nữ ngoài 70 tuổi, cả trẻ em từ lớp 1 cho đến sinh viên đều tích cực hưởng ứng tham gia. Đặc biệt là sự ủng hộ vững chắc của hậu phương là gia đình giúp chị em tham gia phong hoạt động phong trào sôi nổi.

Đến nay 5/5 chi hội trên toàn phường Hà Trung đã tham gia vào “cuộc cách mạng” này. Mỗi chi hội tự sáng tạo các cách làm đa dạng khác nhau, nhưng vẫn vô cùng hiệu quả. Có chi hội thu gom phế liệu làm đường hoa treo tường, có chi hội làm sản phẩm tái chế. Và đặc biệt, tất cả các chi hội đều tham gia thu gom túi nilon làm chai gạch sinh thái.

Những hoạt động tích cực, tập thể đã giúp chị em phấn khởi vừa làm vừa trò chuyện vui vẻ, giải tỏa căng thẳng, động viên nhau cùng vươn lên trong cuộc sống. Vào các ngày trong tuần chủ tịch Hội Phụ nữ phường đều đến các tổ phụ nữ, các hộ gia đình vừa để động viên tinh thần, vừa cùng với Ban cán sự các chi hội tuyên truyền, rút kinh nghiệm cách làm. Mỗi qúy tổ chức họp một lần để tổng kết đánh giá rút kinh nghiệm triển khai cũng như cách thức tuyên truyền vận động, đồng thời lấy ý kiến xây dựng các mô hình mới, sản phẩm mới.

Điều tuyệt vời nhất trong hành trình đổi mới tư tưởng, thay đổi tư duy, nhận thức & hành động của Hội phụ nữ là sự kết nối, sáng tạo không ngừng nghỉ của các chị em.

Ngoài việc làm gạch sinh thái, thu gom phế liệu, các chị em còn thu gom bao bạt nhựa tái chế thành những sản phẩm hữu ích cho đời sống hàng ngày như túi thay thế làn đi chợ, tái chế bình hoa để hội nghị, mũ đội che nắng; đan làn đi chợ từ dây buộc gạch, ngói của các công trình xây dựng. Đây cũng là khối lượng lớn rác thải nhựa được thải ra môi trường, tất cả ý tưởng được hình thành từ quá trình thực tiễn, từ các thông tin được cập nhật do dự án PAN cung cấp.

Sau 1 năm tham gia tích cực với dự án, phụ nữ phường Hà Trung đã tự tin, giàu kiến thức, giàu kinh nghiệm trong việc xử lý rác thải tại nguồn, biến rác thành tài nguyên, hỗ trợ lẫn nhau trong đời sống sinh hoạt, nâng cao nhận thức của mỗi chị em trong Hội phụ nữ để trở thành những người phụ nữ tiên phong- đi đầu trong công cuộc giảm thiểu rác thải nhựa ở Việt Nam!